Een efficiënte en centrale servicedesk door onze zelflerende chatbot Dex die snel antwoord geeft op FAQs
PostNL
AI consultant Den Haag
Voor ministeries, uitvoeringsorganisaties en gemeenten: eerst vastleggen welk besluit een algoritme raakt en wie beslist, dan bouwen tot in productie. Ook gebouwd: Dex voor PostNL.
PostNL kreeg met Dex één centraal punt voor vragen van medewerkers
Voor PostNL, met het hoofdkantoor aan de Waldorpstraat in Den Haag, ontwikkelden we de zelflerende chatbot Dex, gekoppeld aan bestaande systemen zodat de knowledge base niet op meerdere plaatsen bewaard en onderhouden hoeft te worden.
Beslissen onze behandelaars nog zelf, of tekenen ze alleen het advies af?
Een model zet aanvragen op volgorde, en in het algoritmeregister staat dat een medewerker beslist. Maar niemand ziet hoe vaak behandelaars afwijken. We ontwerpen die menselijke blik mee: uitleg bij een advies, logging van advies en besluit, en een vaste eigenaar.
Per algoritme een dossier dat register, IAMA en jurist kunnen gebruiken
Zicht op alle algoritmes
Van risicoselectie tot een verkeerslichtprogramma: per algoritme het doel, de data, de eigenaar en het besluit waaraan het meeweegt.
Een registertekst voor inwoners
Een beschrijving voor het Algoritmeregister: wat het algoritme doet, welke data het gebruikt, hoe een medewerker tussenkomt en waar iemand met vragen terechtkan.
Voorwerk voor IAMA en FRIA
Per systeem de feiten die je ook voor de IAMA en de grondrechtenbeoordeling nodig hebt: doel, betrokken personen en gebruikte data.
Elke wijziging traceerbaar
Voor Zorginstituut Nederland bouwden we in GitLab een validatie- en publicatiepipeline, voor gecontroleerde releases van producten uit het programma KIK-V.
Het besluit over een inwoner bepaalt hoe we bouwen
-
Besluit en rol vastleggen
Welk besluit het algoritme ondersteunt, wie het neemt en of jullie aanbieder, gebruiksverantwoordelijke of beide zijn.
-
Bouwen met uitleg en logging
Een advies krijgt een toelichting voor de behandelaar en wordt gelogd, samen met het besluit.
-
Registreren en bewaken
Een beschrijving in het register, monitoring na livegang en herziening zodra doel, data of regelgeving verandert.
Loont dit voor jullie ministerie, dienst of gemeente?
Past als
Er draaien of komen algoritmes die meewegen in besluiten over inwoners of bedrijven, en de vraag van de raad, de Kamer of de auditor wat er precies draait, is nog niet te beantwoorden.
Past niet als
Het gaat om een vaste rekenregel uit de wet, zoals een legesberekening, die iedereen kan narekenen. Dan helpt een heldere beschrijving in het register meer dan een AI-traject.
Waar de omvang van afhangt
Het aantal algoritmes en leveranciers, of er besluiten over personen aan hangen, hoeveel documentatie er al ligt en of wij ook bouwen en beheren. Jullie leveren een eigenaar en toegang tot contracten.
Wie beslist over de risico-indeling
Dat doet jullie jurist of de afdeling compliance; wij geven geen juridisch advies. We leveren per systeem het feitenmateriaal: waarvoor het dient, welke data en welke inwoners het raakt en wie de uitkomst gebruikt.
Een AI-toepassing inkopen, laten bouwen of zelf ontwikkelen?
Inkopen
Kies dit als de markt een product levert dat jullie proces dekt. Neem in de aanbesteding op dat de leverancier documentatie, logging en ruimte voor een audit levert.
Laten bouwen
Kies dit als het algoritme meeweegt in besluiten over inwoners. Ons advies: leg in de opdracht vast welke code, data en modeldocumentatie jullie krijgen, zodat je elk advies kunt uitleggen.
Zelf ontwikkelen
Kies dit als jullie datateam het model ook na livegang kan bewaken en herzien. Ontbreekt tijdelijk capaciteit, dan kunnen we een MLOps engineer of data scientist detacheren.
Advies en bouw uit één hand, met beheer na livegang
Data Science Lab werkt sinds 2016 met data en AI, als Databricks Partner en Microsoft Partner, voor onder meer PostNL en Zorginstituut Nederland. Een gesprek kan bij jullie op kantoor, bij ons in Amsterdam of online.
Neem één algoritme mee naar het eerste gesprek
Stef Stoelwinder
Business DevelopmentStef is je eerste aanspreekpunt. In het eerste gesprek bespreken we één algoritme of AI-idee: welk besluit het raakt, wie de uitkomst gebruikt en wat er al in register en DPIA staat.
E-mail info@datasciencelab.nl
Telefoon +31 (0)20 3636 724
Welk algoritme verdient bij ons als eerste aandacht?
Beschrijf het algoritme of het idee en welk besluit eraan hangt. Je krijgt antwoord per mail, of we plannen een eerste gesprek.
Bericht verstuurd
Bedankt voor je bericht. We nemen zo snel mogelijk contact met je op.
Veelgestelde vragen
Het register richt zich op impactvolle algoritmes, waaronder hoog-risico-AI-systemen. Het gaat in ieder geval om algoritmes die bijdragen aan een besluit over iemands rechten, zoals een boete of een subsidie. Publiceren is nog niet wettelijk verplicht; het kabinet kondigde in 2022 een plicht aan, maar die wet is er nog niet.
De gemeente Den Haag, die onder meer de drukte bij stembureaus met een algoritme voorspelt, zet er algoritmes in die het dagelijks leven van inwoners raken en voegt twee keer per jaar beschrijvingen toe. Wie dat bijhoudt, regel je met AI governance.
Nee. In de Europese databank uit de AI-verordening staan hoog-risicosystemen, en een overheid die zo'n systeem gebruikt, legt daar haar eigen gebruik vast. Vanaf 2 december 2027 geldt volgens artikel 26: staat een hoog-risicosysteem er niet in, dan gebruikt een overheid het niet en meldt ze dat aan de aanbieder. Voor kritieke infrastructuur geldt een aparte regeling.
Het Nederlandse register blijft volgens de beheerders bestaan, omdat er ook eenvoudige en minder risicovolle algoritmes in staan.
In bijlage III staan onder meer systemen waarmee overheden beoordelen of iemand recht heeft op essentiële uitkeringen of publieke diensten. Door de digitale omnibus gelden de regels voor zulke hoog-risicosystemen pas vanaf 2 december 2027. Vóór het gebruik van bepaalde hoog-risicosystemen doet een overheid dan een grondrechteneffectbeoordeling (FRIA).
De IAMA, die BZK uitgeeft, is in februari 2026 op die FRIA afgestemd. Welke plicht voor jullie systeem geldt, beslist jullie jurist. Alle ingangsdata zetten we op een rij bij AI Act in de praktijk.
Een medewerker die elk advies overneemt, beslist niet echt. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt in haar handvatten vier factoren: mens, technologie en ontwerp, proces en governance. Denk aan tijd om een dossier te beoordelen, uitleg bij elk advies en de bevoegdheid om af te wijken.
De gemeente Den Haag spreekt af dat bij algoritmes met persoonsgegevens en juridische gevolgen altijd een medewerker beslist. Je kunt de toepassing laten bijhouden waar behandelaars afwijken, zodat je dat ook kunt laten zien. Dat nemen we mee in het ontwerp. Zo vullen we responsible AI praktisch in.
Discriminatiegronden weglaten is niet genoeg: een model kan via een afgeleid kenmerk, zoals een postcode, alsnog onderscheid maken. Vergelijk daarom per groep hoe vaak het model iemand selecteert en hoe vaak die selectie terecht blijkt, en controleer of de data representatief is. Daarvoor heb je gegevens als afkomst nodig, en die mag je onder de AVG maar beperkt verwerken.
Het Algoritmekader van BZK verwijst naar het toetsingskader risicoprofilering van het College voor de Rechten van de Mens. De Autoriteit Persoonsgegevens, gevestigd in Den Haag, wil met haar nieuwe directie voor AI-toezicht dat zulke instrumenten worden getoetst op discriminatie en accuraatheid.
Begin bij de bronnen: een chatbot is zo goed als de kennis waaraan hij gekoppeld is. Bij PostNL beantwoordt Dex vragen van medewerkers, zodat de servicedesk zich kan bezighouden met complexere vraagstukken. Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels uit de AI-verordening: wie met een chatbot praat, hoort dat uiterlijk bij de start van het gesprek te weten.
Voor overheden is er sinds april 2025 een overheidsbreed standpunt voor de inzet van generatieve AI, met een handreiking voor verantwoord gebruik.
Het Algoritmekader noemt onder meer: eisen in het programma van eisen en de gunningscriteria, afspraken over data en artefacten, het recht op een audit en een verwerkersovereenkomst als er persoonsgegevens meegaan. Bepaal ook vooraf of het algoritme bepalende invloed heeft op een besluit over personen.
Leg vooraf vast welke logging en documentatie je nodig hebt om het register en de FRIA te vullen.
Als het algoritme een vaste rekenregel uit wet- of regelgeving is die iedereen kan narekenen: dan volstaan goede documentatie en een registertekst. Gaat je vraag over bezwaar, aansprakelijkheid of de uitleg van een wetsartikel, dan hoort die vraag bij een jurist.
Gemeenten die nog verkennen waar AI past, beginnen lichter met een AI-workshop voor gemeenten.